Сұрақтар мен жауаптар
Сақтандыру не үшін қажет?
Сақтандыру-бұл, ең алдымен, өмірдегі қолайсыз оқиғалар туындаған жағдайда сіздің қаржылық мүдделеріңізді қорғау. Сақтандыру үлкен қаржылық шығындарды болдырмайды. Тәуекелдерді азайту. Сақтандыру полисінің болуы психологиялық және материалдық қорғауды қамтамасыз етеді, болашақты күтпеген жағдайлардан қорықпай жоспарлауға мүмкіндік береді.
Сақтандыру компаниясын таңдағанда неге назар аудары керек?
Лицензияның болуы. Сақтандыру компаниясының қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган берген сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы болған кезде ғана жұмыс істеуге құқығы бар. Компанияның лицензиясы бар-жоғын gov.kz веб-сайтынан "Рұқсаттар мен хабарламалар тізілімі" бөлімінен тексеруге болады.
Компания тарифтері. Компанияның тарифтеріне назар аударыңыз. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша тарифтер заңнамалық деңгейде белгіленеді. Сақтандырудың ерікті түрлері бойынша тарифтер сақтандыру шартында белгіленеді.
Сақтандыру шарты. Сақтандыру туралы шарт мынадай ақпаратты қамтиды: Сақтанушының Т. А. Ә., сақтандырушының атауы, байланыс деректері, БСН/ЖСН және басқа да мәліметтер.
Нені сақтандыруға болады?
Сіз өмірді, денсаулықты, мүлікті, үшінші тұлғалар алдындағы жауапкершілікті сақтандыра аласыз.
Сақтандыру шартының қандай талаптарына назар аудару керек?
Сақтандыру жағдайларының тізімі,яғни сақтандыру төлемі төленетін жағдайлар. Сақтандырушы шартта/полисте жазылған және көрсетілген жағдайларда ғана орын алған тәуекелдер мен сақтандыру жағдайлары бойынша ғана өтеуді жүзеге асырады.
Сақтандыру жағдайларынан ерекшеліктер тізімі. Сақтандыру жағдайларынан ерекшеліктерге сақтандырушы сақтандыру төлемін төлемеу құқығын өзіне қалдыратын оқиғалар жатады.
Франшизаның болуы және мөлшері, яғни белгілі бір жағдайларда өтелмейтін залал мөлшері. Франшиза сақтандыру сомасына пайызбен немесе абсолютті мөлшерде белгіленеді.
Сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушының іс-қимыл тәртібі. Сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталуы туралы хабарлаудың мерзімдері мен тәртібі ерекше маңызды. Егер хабарламаның мерзімі немесе тәртібі бұзылса, онда бұл дәлелді және объективті себептер бойынша хабарламау жағдайларын қоспағанда, сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуға негіз бола алады.
Сақтандыру төлемін жүзеге асыру туралы мәселені қарау үшін қажетті құжаттардың тізбесі. Әдетте, бұл сақтандыру жағдайының мән-жайы мен себептерін растайтын құжаттар.
Кез-келген шарттың талаптарын мұқият оқып шығыңыз. Шартқа қол қоймас бұрын, сақтандыру жағдайы орын алған кезде залалды өтеу рәсімін компанияның өкілінен нақтылаңыз.
Сақтандыру сомасы дегеніміз не?
Сақтандыру сомасы-бұл шарт бойынша сақтандыру компаниясы жауапкершілігінің максималды мөлшері. Басқаша айтқанда, бұл сақтандыру төлемі жасалуы мүмкін шек. Мысалы, егер шартта сақтандыру сомасы 100 000 теңге деп көрсетілсе, ал залал 250 000 теңгені құраса, онда сақтандыру компаниясы тек 100 000 теңгені төлейді.
Сақтандыру сыйлықақысы дегеніміз не?
Сақтандыру сыйлықақысы-бұл клиенттің сақтандыру компаниясына сақтандыру қорғанысы үшін төлейтін сомасы. Сыйлықақы мөлшері сақтандыру түріне, сақтандыру сомасына, шарттың мерзіміне, тәуекел деңгейіне және басқа талаптарға байланысты. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша сақтандыру сыйлықақысы заңнамалық актілерде белгіленген тарифтерге сәйкес есептеледі, сақтандырудың ерікті түрі бойынша – тарифтерді сақтандыру компаниясы белгілейді.
Пайда алушы деген кім?
Пайда алушы-бұл сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемін алуға құқығы бар тұлға. Пайда алушы сақтандыру шартында көрсетілген белгілі бір тұлға, сақтанушы/сақтандырылушы, сондай-ақ өмірі мен денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтіруі мүмкін үшінші тұлға болуы мүмкін. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша пайда алушы заңнамалық актімен айқындалады.
Сақтандыру шартын жасамас бұрын нені тексеру керек?
Шарт жасамас бұрын мыналарды тексеру ұсынылады:
қандай тәуекел сақтандырылған;
сақтандыру сомасының мөлшері;
сақтандыру сыйлықақысының мөлшері;
франшизаның болуы;
сақтандыру жағдайларынан ерекшеліктер;
сақтандыру жағдайындағы іс-қимыл тәртібі;
төлем үшін қажетті құжаттар тізімі.
Сақтандыру төлемі үшін қандай құжаттар қажет болуы мүмкін?
Құжаттар тізімі сақтандыру түріне және оқиғаның сипатына байланысты. Әдетте өтініш, сақтандыру шарты, оқиғаны растайтын құжаттар, залал мөлшері туралы құжаттар, төлем алу құқығын растайтын құжаттар (жеке куәлік, мұра туралы куәлік, меншік құқығы туралы куәлік) қажет болуы мүмкін.
Сақтандыру компаниясы төлемнен бас тарта алады ма?
Иә, егер оқиға сақтандыру жағдайы болып табылмаса, сақтандыру жағдайларынан ерекшелікке жатса, клиент шарттың елеулі талаптарын бұзған немесе дұрыс емес мәліметтер берген болса. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша бас тартудың негіздері заңнамалық актіде, сақтандырудың ерікті түрлері бойынша сақтандыру шартында көрсетіледі.
Жауапкершілікті сақтандыру дегеніміз не?
Жауапкершілікті сақтандыру клиентті үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтірген жағдайда қаржылық шығындардан қорғайды. Мысалы, ЖКО, басқа біреудің мүлкіне зақым келтіру немесе қызмет барысында зиян келтіру кезінде.
Мүліктік сақтандыру дегеніміз не?
Мүліктік сақтандыру клиенттің мүлкін зақымдану, жою немесе жоғалту қаупінен қорғайды. Объект пәтер, үй, автомобиль, жабдық, тауар, жүк немесе басқа мүлік болуы мүмкін.
Сақтандыру шартының талаптарын өзгертуге бола ма?
Кейбір жағдайларда шарттың талаптарын тараптардың келісімі бойынша өзгертуге болады. Мысалы, сақтандыру сомасын, сақтандыру объектісін, пайда алушыны немесе басқа талаптарды, егер бұл шартта және сақтандыру ережелерінде рұқсат етілсе, өзгерту.
Сақтандыру алаяқтығы дегеніміз не?
Сақтандыру алаяқтығы-бұл сақтандыру төлемін заңсыз алуға бағытталған қасақана әрекет. Мысалы, сақтандыру жағдайын сахналау, зиянды көбейту, құжаттарды қолдан жасау немесе маңызды жағдайларды жасыру. Қазақстан Республикасында алаяқтық үшін қылмыстық жауапкершілік 190-бапта көзделген.